مدیر گروه پژوهشی سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی جهاددانشگاهی خراسان رضوی با تشریح مهم‌ترین اولویت‌های پژوهشی و فناورانه این گروه در سال جاری، از تمرکز بر توسعه محصولات پیشرفته درمانی، گسترش مطالعات بالینی سلول‌درمانی و بومی‌سازی فناوری‌های نوین تشخیصی خبر داد.

به گزارش روابط عمومی سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی، دکتر ملیحه حسن‌زاده با اشاره به رویکرد این گروه در حرکت از پژوهش به سمت تولید محصول و ارائه خدمات تخصصی در نظام سلامت، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اولویت‌های ما در سال جاری، توسعه فناوری‌ها و محصولات پیشرفته درمانی (ATMPs) و فراهم‌کردن زیرساخت‌های لازم برای انتقال دستاوردهای پژوهشی به مرحله کاربرد بالینی و تجاری‌سازی است.

وی افزود: در حوزه محصولات درمانی، طراحی و اجرای کارآزمایی بالینی برای درمان زخم‌های حاد و مزمن دیابتی با استفاده از سلول‌های بنیادی اتولوگ در ترکیب با هیدروژل‌های زیست‌سازگار، یکی از برنامه‌های محوری گروه است. مطالعات انجام‌شده در این زمینه نتایج بسیار امیدوارکننده‌ای داشته و بهبود قابل توجهی در روند ترمیم زخم و کاهش عوارض بیماران مشاهده شده است.

حسن‌زاده ادامه داد: در همین راستا، پیگیری مراحل بعدی کارآزمایی‌های بالینی و فراهم‌کردن مقدمات ورود این فناوری به عرصه تجاری‌سازی و ارائه گسترده‌تر آن به بیماران، از برنامه‌های مهم گروه محسوب می‌شود.

وی توسعه کاربردهای سلول‌درمانی در بیماری‌های اسکلتی ـ عضلانی و عصبی را از دیگر اولویت‌های مهم گروه عنوان کرد و گفت: برنامه‌ریزی برای توسعه کاربرد سلول‌های بنیادی در درمان استئوآرتریت و فلج مغزی در حال انجام است و در این مسیر، همکاری با متخصصان حوزه‌های ارتوپدی و نورولوژی برای طراحی و اجرای مطالعات بالینی دنبال می‌شود.

مدیر گروه پژوهشی سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی جهاددانشگاهی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت محصول سلولی دارای مجوز "وارتوسل" و توسعه اندیکاسیون‌های درمانی جدید، می‌تواند به افزایش دامنه کاربرد محصولات سلولی و تسریع ورود فناوری‌های پزشکی بازساختی به عرصه خدمات سلامت کمک کند.

حسن‌زاده توسعه فناوری‌های تشخیصی پیشرفته را از دیگر محورهای فعالیت گروه دانست و اظهار کرد: در حوزه خدمات تخصصی، تمرکز ویژه‌ای بر توسعه و بومی‌سازی روش‌ها و کیت‌های تشخیصی مبتنی بر فلوسایتومتری و میکروفلوئیدیک داریم. توسعه روش‌های تشخیص بیماری باقیمانده حداقل یا MRD در بدخیمی‌های خونی، طراحی پنل‌های تشخیصی برای افتراق لوپوس از سایر بیماری‌های خودایمنی و التهابی و همچنین توسعه پنل‌های تخصصی تشخیص نقص ایمنی، از جمله برنامه‌های مهم این گروه است. 

وی عنوان کرد: در کنار این موارد، توسعه فناوری‌های میکروفلوئیدیک و طراحی کیت‌های نوین آزمایشگاهی برای تشخیص سریع، دقیق و در دسترس بیماری‌های شایع، از جمله سرطان پروستات، با هدف تجاری‌سازی و کاهش وابستگی به محصولات وارداتی دنبال می‌شود.

مدیر گروه سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی جهاددانشگاهی خراسان رضوی همچنین بر اهمیت پزشکی ترجمانی در مسیر تبدیل دانش به محصول تأکید تصریح کرد: استقرار الگوی زیست‌بوم فناوری مأموریت‌گرا و تشکیل کمیته پزشکی ترجمانی و سلامت، ظرفیت مناسبی برای ایجاد ارتباط مؤثر میان پژوهشگران، فناوران، پزشکان، شرکت‌های دانش‌بنیان و سایر ذی‌نفعان حوزه سلامت ایجاد کرده است.

حسن‌زاده بیان کرد: هدف ما این است که فاصله میان آزمایشگاه و بالین کاهش پیدا کند و نتایج پژوهش‌ها با سرعت و اثربخشی بیشتری به فناوری، محصول و خدمت تبدیل شوند. در واقع، پژوهش‌های ما از ابتدا با نگاه به نیازهای واقعی نظام سلامت، کاربرد بالینی و ظرفیت تجاری‌سازی تعریف می‌شوند.

وی با اشاره به نقش گروه در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، اظهار کرد: تربیت نیروی انسانی متخصص، اجرای پژوهش‌های مسئله‌محور و ایجاد شبکه همکاری میان دانشگاه‌ها، مراکز درمانی و بخش فناوری، سه محور مهم فعالیت ما در این زمینه است. همکاری با دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشگاه حکیم سبزواری، دانشگاه تبریز و دانشگاه تربیت مدرس، بخشی از این شبکه علمی و پژوهشی را تشکیل می‌دهد.

مدیر گروه پژوهشی سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی جهاددانشگاهی خراسان رضوی ادامه داد: همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور نیز در دستور کار قرار دارد و تعامل با مجموعه‌هایی مانند آپسا و سل‌تک فارمد، زمینه انتقال فناوری، اجرای پروژه‌های مشترک و تسریع فرآیند تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی را فراهم کرده است.

حسن‌زاده توسعه زیرساخت‌های پژوهشی و آزمایشگاهی را یکی از الزامات تحقق برنامه‌های آینده گروه دانست و گفت: با توجه به حرکت گروه به سمت توسعه محصولات پیشرفته درمانی و افزایش فعالیت‌های ترجمانی، به‌روزرسانی و توسعه زیرساخت‌های کلین‌روم، ارتقای تجهیزات و سامانه‌های کنترل محیطی و افزایش ظرفیت عملیاتی این مجموعه از برنامه‌های مهم پیش‌روست.

وی بیان کرد: ورود جدی‌تر به حوزه اگزوزوم‌ها و فرآورده‌های مشتق از سلول نیز از دیگر برنامه‌های آینده گروه است. در این زمینه، خرید و راه‌اندازی تجهیزات تخصصی مورد نیاز برای جداسازی، خالص‌سازی، شناسایی و ارزیابی اگزوزوم‌ها در دستور کار قرار دارد تا بتوانیم علاوه بر اجرای پژوهش‌های مرز دانش، ظرفیت توسعه فناوری و محصولات جدید در حوزه پزشکی بازساختی را نیز ایجاد کنیم.

وی خاطرنشان کرد: راهبرد اصلی گروه، حرکت هدفمند از تولید دانش به سمت تولید فناوری، محصول و خدمت است و تلاش می‌کنیم با تقویت زیرساخت‌ها، توسعه همکاری‌های بین‌رشته‌ای و ارتباط مؤثر با مراکز درمانی، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی، سهم بیشتری در پاسخ‌گویی به نیازهای نظام سلامت و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان کشور داشته باشیم.